ຜະຫຍາ-ພາສິດວ່າດ້ວຍການຕໍ່າຫູກທໍໄໝຂອງແມ່ຍິງລາວ

#ຜະຫຍາ-ພາສິດວ່າດ້ວຍການຕໍ່າຫູກທໍໄໝຂອງແມ່ຍິງລາວ.

ນໍ້າຕ້ອງຕາດ ຄືນ້ອງແກວ່ງຫຼາ
ນໍ້າຕ້ອງຜາ ຄືນ້ອງແກວ່ງອິ້ວ
ຟ້າຍິກຄິ້ວ ຄືນ້ອງແກວ່ງແຂນ

 ຕໍ່າຫູກບໍ່ເປັນແຈ ຕໍ່າແພບໍ່ເປັນຜ້າຕ້ອນ
ລ້ຽງມ້ອນບໍ່ຮູ້ໂຕຕື່ນໂຕນອນ ຢ່າຟ້າວວອນເອົາຜົວ

 ອ້າຍຢາກເອົາໄໝຮ້ອຍ ຈໍາປາແດງແກມດອກເກດ
ມະນີເທດເປັນແຜ່ນແກ້ວ ຕາງຜ້າຫົ່ມໜາວ

 ນັບມື້ໄກກັນແລ້ວ ຫົວເຮືອສິໄກຝັ່ງ ມາແລ້ວ
ນໍ້າຄັ່ງໜີຈາກຝ້າຍ ໄໝຊິດີ້ນຮ່ວນເຮ

 ເມືອເຢີເຈົ້າຜູ້ຟືມຊາວຫ້າ ຂອງຮາບໍ່ເຫັນຕໍ່າ ຮຽມເຮີຍ
ຫຼາຍສໍ່າເຊື້ອ ຜືນເສື້ອຄ່ອຍເມືອ ແດ່ເນີ

 ມ້ອນນອນຢ່າເກືອ ເສືອນອນຢ່າປຸກ

 ຢູ່ໃຫ້ປູກມອນ ໜີໃຫ້ຊອນຮົ້ວ

 ຢູ່ໃກ້ເກືອກິນດັ່ງ ຢູ່ໃກ້ຄັ່ງຍ້ອມຜ້າບໍ່ແດງ
ນອນສະແດງ ກອດສາວບໍ່ອຸ່ນ
ສວດຈຸ້ມກຸ້ມ ມືງຸ້ມບໍ່ເຖິງ

 ເງິນຫາກໝົດເສຍແລ້ວ ຂວັນຍັງຄ້າງໄຖ່
ອັນວ່າຜ້າຂາດແລ້ວ ແຊງນັ້ນຫາກຍັງ

 ຊາດທີ່ແນວນາມບົ້ງ ແປນໂຕກາສິຕອດກິນແລ້ວ
ໃຫ້ເຮັດຄືດັ່ງມ້ອນ ໃຍຫຸ້ມຫໍ່ໂຕ ນັ້ນທ້ອນ

 ຕິແຕ່ຄວາຍບັກເລຮ້າຍ ຮາວສວນເຈົ້າບໍ່ຖີ່
ຕິແຕ່ແມງມີ່ຮ້າຍ ຕີນສິ້ນເຈົ້າບໍ່ເອົາ

 ເບິ່ງຄົນໃຫ້ເບິ່ງໜ້າ ເບິ່ງຜ້າໃຫ້ເບິ່ງເຊີງ

 ອ້າຍວ່າບໍ່ມີເມຍຊ້ອນ ເຊີງແພອ້າຍສັງມາກ່ານ
ຫຼືວ່າລູກອ້າຍດ້ານ ຫຼືວ່າຫຼານອ້າຍດື້
ເຊີງຜ້າອ້າຍຈຶ່ງກ່ານກາງ

 ເຈົ້າຜູ້ແພຜືນກວ້າງ ປູມາໃຫ້ມັນເລື່ອມ ແດ່ທ້ອນ
ອ້າຍເລື່ອມນ້ອງນ້ອງເລື່ອມອ້າຍ ຄືຟ້າເລື່ອມດິນ

 ນ້ອງຜູ້ຄໍາແດງເຂັ້ມ ສີເຄັມນໍ້າຄັ່ງ
ແມ່ນສິຂັງແຊ່ນໍ້າ ພັນມື້ກໍບໍ່ຈາງ

 ຄັນນ້ອງຕາຍເປັນໄໝຄໍາຝັ້ນ ພັນທະນັງໃນຫຼອດ
ອ້າຍສິຕາຍເປັນໄມ້ກໍ່າພັ້ນ ພັນເຂົ້າກ່ອມກະສວຍ

 ຄັນນ້ອງຕາຍເປັນມ້ອນ ປະສົງກ່ອມດອມໄໝ
ອ້າຍສິຕາຍເປັນມອນໃບຂຽວ ກ່ອມກັນໃນດົ້ງ

 ຄັນນາງຕາຍເປັນຝ້າຍ ຫຼາໄນໃຫ້ເຂົາແກວ່ງ
ອ້າຍສິຕາຍເປັນໄມ້ກໍ່າພັ້ນ ພັນກິ້ງກ່ອມແພ

 ຕັດຕອງຍັງມີສົ້ນ ໄໝສົນຍັງມີເງື່ອນ
ເຊີນນ້ອງປົງເງື່ອນໄວ້ ໝາຍໝັ້ນບ່ອນສິເອົາ

 ຄັນສິຍັບເຂົ້າໃກ້ ຢ້ານກີດພວງຫຼານ້ອງນາ
ຄັນສິຍັບເຂົ້າຫາ ຢ້ານຊູ້ນາງທາງບ້ານ

 ໄໝຄໍາຫຍຸ້ງ ເຕັມບຸງບໍ່ເຫັນເງື່ອນ
ບາດວ່າອໍາເງື່ອນໄວ້ ແປນສົ້ນຄ່າວາ

 ອັດສະຈັນໃຈມ້ອນ ກິນແຕ່ມອນສັງມາຮູ້ຈັກຍ່ຽວ ບາດວ່າໄກ່ບັກໂຈ້ນ ກິນນໍ້າຍ່ຽວບໍ່ເປັນ

ຮິບໂຮມໂດຍ: ພຣະບຸນທະວີ ກົມພະພັນ.16/09/2018.

ຜ້າລາຍເມັດງາ.

ຜ້າລາຍເມັດງາ.

ເປັນຜ້າທີ່ຕ່ຳດ້ວຍເຕັກນິກຕ່ຳຊັດທຳມະດາ ໂດຍຈະໃຊ້ເສັ້ນຢືນ (ເສັ້ນເຄືອຫູກ) ສີດຳສະຫລັບກັບສີຂາວ ເສັ້ນຕໍ່ເສັ້ນ, ສ່ວນເສັ້ນພຸ່ງຈະໃຊ້ສີດຳ ຫລືອາດຈະໃຊ້ສີຂາວແທນກໍ່ແລ້ວແຕ່ຄວາມປະສົງຂອງຜູ້ຕ່ຳຜ້າ. ນອກຈາກນີ້ຍັງສາມາດ ໃຊ້ສີດຳເປັນເສັ້ນຢືນ (ເສັ້ນເຄືອຫູກ), ສ່ວນເສັ້ນພຸ່ງຈະໃຊ້ສີດຳສະຫລັບ ກັບ ສີຂາວເສັ້ນຕໍ່ເສັ້ນ.
ລວດລາຍຂອງຜ້າ ຈຶ່ງມີຈຸດດຳ ແລະ ຈຸດສີຂາວກະຈາຍກັນທົ່ວທັງຜືນຜ້າ, ເບິ່ງແລ້ວຄ້າຍຄຶເມັດງາ, ຍ້ອນແນວນັ້ນ ເພີ່ນຈຶ່ງເອີ້ນວ່າ ຜ້າລາຍເມັດຂີ້ງາ ຫລື ລາຍຕາເມັດງາ. ຜ້າລວດລາຍນີ້ເປັນວັດທະນາທຳຂອງເຜົ່າຜູ້ໄທທີ່ອາໄສຢູ່ໃນເຂດພາກກາງຂອງປະເທດລາວເຮົາ.

ນອກຈາກ ພູມປັນຍາໃນການເພີ້ມສີສັນໃຫ້ແກ່ເສັ້ນຢືນ ຫລື ເສັ້ນພຸ່ງໃນເຕັກນິກພື້ນຖານ ຫລື ເຕັກນິກຕ່ຳຊັດທຳມະດານີ້ແລ້ວ, ຄົນລາວບູຮານຍັງໄດ້ມີຫົວຄິດປະດິດສ້າງ ໂດຍການລັງເສັ້ນໄຫມສອງສີເຂົ້າເປັນເສັ້ນດຽວກັນ, ບາງທ້ອງຖີ່ນຮ້ອງວ່າ ກ່ອມ ໂດຍຝັ້ນໄຫມສອງສີເຂົ້າກັນອາດຈະຝັ້ນໄປທາງຊ້າຍ ຫລື ທາງຂວາ ກໍ່ແລ້ວແຕ່ຄວາມຕ້ອງການ ແລ້ວຈຶ່ງນຳໄປໃຊ້ເປັນເສັ້ນຢືນ ຫລື ເສັ້ນພຸ່ງ ກໍ່ໄດ້, ເຕັກນິກການຕໍ່າຊັດທຳມະດາ ແຕ່ມີເສັ່ນຢືນ ແລະ ເສັ້ນພຸ່ງສອງສີນີ້ຍັງເອີ້ນວ່າ ເຕັກນິກຄວບເສັ້ນ.

ທີ່ມາຂອງບົດຄວາມ: ຫນັງສື ລາວ-ດິນແດນ ແຫ່ງວັດທະນາທຳ. 
ໂດຍ ທ່ານ ຫານຊະນະ ສີສານ

ຜ້າລາຍເກັດເຕົ່າ

ວິທີການຕໍ່າຜ້າລາຍເກັດເຕົ່າ.

ຜ້າລາຍເກັດເຕົ່າ ເປັນຜ້າທີ່ຕ່ຳດ້ວຍຝ້າຍ ຫລື ໄຫມ ທີ່ມີລວດລາຍຄ້າຍໆກັບກະແຕະໄມ້ໄຜ່ທີ່ສານລາຍຄັດ. ຜ້າເກັດເຕົ່າ ເປັນຜ້າທີ່ຕໍ່າດ້ວຍເຕັກນິກພື້ນຖານ ຫລື ຕໍ່າຊັດທຳມະດາ ໂດຍໃຊ້ເສັ້ນໄຫມ ຫລື ຝ້າຍສີເຂັ້ມກັບສີອ່ອນມາເປັນເສັ້ນຢືນ ແລະ ເສັ້ນພຸ່ງ ຕົວຢ່າງ: ສີດຳກັບສີຂາວ, ສີຟ້າກັບສີຂາວ, ສີນ້ຳຕານ ກັບສີຂາວ, ສີແດງເຂັ້ມກັບສີຂາວ ເປັນຕົ້ນ. ນັກຕ່ຳຜ້າ ຕັ້ງເຄືອເສັ້ນຢືນ (ເສັ້ນເຄືອຫູກ) ໂດຍໃຊ້ສີເຂັ້ມກັບສີອ່ອນສະຫລັບກັນເສັ້ນຕໍ່ເສັ້ນ ປະມານສີລະສີບເສັ້ນ, ແລ້ວຈຶ່ງຂັ້ນດ້ວຍສີເຂັ້ມສອງເສັ້ນ ແລະ ເຮັດໄປເລື້ອຍໆຈົນເຕັມຫນ້າກວ້າງຂອງຜ້າ.

ສ່ວນການຕໍ່າເສັ້ນພຸ່ງ ຈະໃຊ້ກະສວຍສອງອັນໂດຍໃຊ້ເຂົາ ຫລື ກະຕໍ ເພື່ອດຶງເສັ້ນໄຍໃຫ້ສະຫລັບກັນ ເປັນຊ່ວງໆ ເປັນເສັ້ນດ້າຍສີເຂັ້ມຫນຶ່ງອັນ, ດ້າຍສີອ່ອນຫນຶ່ງອັນ ຕໍ່າສະຫລັບກັນໄປປະມານສີບເສັ້ນແລ້ວຈະໃຊ້ສີເຂັ້ມຕໍ່າຊ້ຳເປັນສອງເສັ້ນ, ເຮັດໃຫ້ເກີດລວດລາຍຕາຕະລາງ.

ຜ້າເກັດເຕົ່າ ແຕ່ກ່ອນສ່ວນຫລາຍມັກພົບເຫັນຢູ່ໃນເຂດທ້ອງຖີ່ນທາງພາກເຫນືອຂອງລາວເຮົາ, ນິຍົມກັນໃຊ້ເປັນຜ້າຕຸ້ມ ຫລື ໃຊ້ເປັນຜ້າກັ້ງ.

ທີ່ມາຂອງບົດຄວາມ: ຫນັງສື ລາວ-ດິນແດນ ແຫ່ງວັດທະນາທຳ. 
ໂດຍ ທ່ານ ຫານຊະນະ ສີສານ

ປະຫວັດບຸນຫໍ່ເຂົ້າປະດັບດິນ

ປະຫວັດບຸນຫໍ່ເຂົ້າປະດັບດິນ.

ການເຮັດບຸນຫໍ່ເຂົ້າປະດັບດິນ ເປັນປະເພນີໜຶ່ງທີ່ຈັດຢູ່ໃນຮີດສິບສອງ ນິຍົມເຮັດໃນມື້ແຮມ 14 ຄ່ຳເດືອນເກົ້າດັບ, ບຸນຫໍ່ເຂົ້າປະດັບດິນເປັນບຸນທີ່ເຮັດຂຶ້ນເພື່ອອຸທິດສ່ວນບຸນກຸສົນໄປຫາ ເຜດ ຫຼື ຍາດພີ່ນ້ອງທີ່ລ່ວງລັບໄປແລ້ວ ເຂົ້າປະດັບດິນໄດ້ແກ່ ເຂົ້າ ແລະ ອາຫານ-ຫວານຄາວ ພ້ອມໝາກພູ, ຢາສູບ ທີ່ຫໍ່ດ້ວຍໃບຕອງກ້ວຍ ເອົາໄປໄວ້ຕາມເຫງົ້າຕົ້ນໄມ້ ແຂວນໄວ້ຕາມງ່າໄມ້ ຕາມບໍລິເວນຕ້າຍວັດ(ກຳແພງວັດ) ຫຼືວາງໄວ້ຕາມພື້ນດິນ “ຫໍ່ເຂົ້ານ້ອຍ” ພ້ອມກັບເຊີນວິນຍານຂອງຍາດພີ່ນ້ອງ ເອົາພັດຕາຫານໄປຖວາຍແດ່ພຣະສົງຄ໌ ສາມະເນນ ແລ້ວອຸທິດສ່ວນກຸສົນແກ່ຜູ້ຕາຍ ໂດຍຢາດນຳ້ ອຸທິດສ່ວນກຸສົນໄປຫາ.
ມູນເຫດຂອງຄວາມເປັນມາ ຂອງເລື່ອງການເຮັດບຸນຫໍ່ເຂົ້າປະດັບດິນນີ້ ເກີດຈາກຄວາມເຊື່ອຕາມນິທານທຳມະບົດວ່າ:

“ຍາດພີ່ນ້ອງຂອງພຣະເຈົ້າພິມພິສານ ໄດ້ຍັກຍອກເງິນວັດ ຂອງສົງຄ໌ຕ່າງໆ ໄປເປັນຂອງຕົນເອງ ໃນສະໄຫມພຣະກັດສະປະ ພຣະພຸດທະເຈົ້າ ພວກອະດີດຍາດພີ່ນ້ອງຂອງພຣະເຈົ້າພິມພິສານເຫຼົ່ານັ້ນ ຄັນຕາຍໄປແລ້ວໄດ້ໄປເກີດເປັນເຜດໃນນະຣົກຕະຫຼອດພຸດທະທັນດອນ ເມື່ອພຣະເຈົ້າພິມພິສານຖວາຍທານແດ່ ພຣະສະມະນະໂຄດົມພຸດທະເຈົ້າ ໃນພັດທະກັບນີ້ ລືມຢາດນຳ້ອຸທິດສ່ວນກຸສົນໄປໃຫ້ແກ່ພວກຍາດພີ່ນ້ອງເຫຼົ່ານັ້ນ ພໍຕົກກາງຄືນມາພວກເຜດຍາດພີ່ນ້ອງຂອງພຣະເຈົ້າພິມພິສານເຫຼົ່ານັ້ນໄດ້ມາສົ່ງສຽງຮ້ອງອັນໂຫຍຫວນ ແລະ ສະແດງຮູບຮ່າງອັນເປັນຕາຢ້ານໃຫ້ແກ່ພຣະເຈົ້າພິມພິສານ ໄດ້ຍິນ ແລະ ເຫັນ ພໍຮຸ່ງເຊົ້າມື້ໃໝ່ຂຶ້ນມາຈຶ່ງໄດ້ສະເດັຈໄປຖາມ ພຣະພຸທທະເຈົ້າ ພຣະພຸດທະອົງຄ໌ຊົງເລົ່າເລື່ອງລາວ ທີ່ເປັນມູນເຫດໃຫ້ພຣະເຈົ້າພິມພິສານໄດ້ຊົງຊາບ ພຣະເຈົ້າພິມພິສານຈຶ່ງໄດ້ເຮັດບຸນຖວາຍທານອີກ ແລ້ວຈື່ງອຸທິດສ່ວນກຸສົນໄປໃຫ້ ພວກຍາດພີ່ນ້ອງທີ່ຕາຍໄປແລ້ວໃຫ້ໄດ້ຮັບສ່ວນກຸສົນແລ້ວ ໄດ້ມາສະແດງຕົນໃຫ້ພຣະເຈົ້າພິມພິສານເຫັນ ແລະ ຊາບວ່າ ຄວາມທຸກທີ່ພວກເຂົາໄດ້ຮັບນັ້ນ ໄດ້ທຸເລົາເບົາບາງລົງແລ້ວ ເພາະການອຸທິດສ່ວນກຸສົນຂອງພຣະອົງຄ໌. ດັ່ງນັ້ນ ຄົນລາວເຮົາຈຶ່ງຖືເອົາມູນເຫດນີ້ ເຮັດບຸນຫໍ່ເຂົ້າປະດັບດິນນັບແຕ່ມື້ນັ້ນຕິດຕໍ່ກັນມາບໍ່ໄດ້ຂາດ ສືບທອດມາຈົນເຖິງປັດຈຸບັນ.

ສ່ວນວິທີການເຮັດບຸນຫໍ່ເຂົ້າປະດັບດິນນັ້ນ ພໍຮອດມື້ແຮມ 13 ຄໍ່າ ເດືອນເກົ້າ ຊາວບ້ານຈະຫ້າງຫາກະກຽມອາຫາຣຫວານຄາວ ໄດ້ແກ່ ຊີ້ນ, ປາ, ເຜືອກ, ມັນ, ກ້ວຍ, ອ້ອຍ, ເຂົ້າຕົ້ມ, ເຂົ້າໜົມ, ນ້ໍາອ້ອຍ, ນຳ້ຕານ, ໝາກໄມ້, ໝາກພູ ແລະອື່ນໆ ເພື່ອຈັດລ້ຽງກັນໃນຄອບຄົວ ແລະ ເຮັດບຸນຖວາຍພຣະພິກຂຸສົງຄ໌ ສາມະເນນ ແຕ່ ສ່ວນສຳລັບອຸທິດ ໃຫ້ຍາດພີ່ນ້ອງທີ່ຕາຍໄປແລ້ວນັ້ນ ໃຊ້ຫໍ່ດ້ວຍໃບຕອງກ້ວຍ ຫຼືຕອງຈິງ ອາຫາຣຫວານຫໍ່ໜຶ່ງ ອາຫາຣຄາວຫໍ່ໜຶ່ງ ແລະໝາກພູຫໍ່ໜຶ່ງ ຫຼືບາງຄົນກໍເຮັດໃສ່ກະທົງກໍມີ ຫຼືບາງຄົນກໍເຮັດໃສ່ເຈັຍ ໂຟມສະໂນ ແລ້ວແຕ່ສະດວກ ຫຼືບາງຄົນກໍເອົາອາຫານຫວານຄາວໃສ່ໃນຫໍ່ດຽວ ກັນເລີຍກໍມີ ສິ່ງຂອງເຫຼົ່ານີ້ ຈະໜ້ອຍ ຫຼືຫຼາຍ ນັ້ນກໍແລ້ວແຕ່ສັດທາ.

ພໍຮອດເຊົ້າຂອງມື້ແຮມ 14 ຄຳ່ ເດືອນເກົ້າ ຕອນເຊົ້າມືດ ຄື ເວລາປະມານ 4-6 ໂມງ ປະຊາຊົນຈະນຳເອົາອາຫານທີ່ຫໍ່ໄວ້ມື້ຄືນນີ້ໄປວາງໄວ້ຕາມພື້ນດິນ ວາງແຈກໄວ້ຕາມບໍລິເວນວັດ ຕົ້ນໂພ ຕົ້ນໄມ້ ຕ້າຍວັດ ພ້ອມກັບຈູດທຽນ ແລະບອກກ່າວແກ່ເຜດຜີໃຫ້ມາຮັບເອົາສິ່ງຂອງແລະຜົລບຸນນັ້ນດ້ວຍ.

ບາງບ້ານ ຈະເອົາອາຫານທີ່ອຸທິດໃຫ້ແກ່ຜູ້ຕາຍຫຼັງເຮັດພິທີແລ້ວ ກໍຝັງໄວ້ໃນດິນກໍມີ ເພື່ອບໍ່ໃຫ້ຜູ້ໃດຜູ້ໜຶ່ງໄດ້ກິນອາຫານທີ່ເປັນຂອງເຫຼືອຂອງເຜດ ເພາະຢ້ານວ່າຈະກາຍເປັນເຜດໄປນຳ, ບາງບ້ານກໍມັກຈະເອົາຫໍ່ອາຫານຫຼັງພິທີນັ້ນໄປຜີຕາແຮກຢູ່ນາ ຫຼືບາງຄັ້ງກໍຫວ່ານລົງນຳ້ບູຊາພຣະຍານາກ ແລະ ແມ່ນຳ້ຄົງຄາ. ການວາງອາຫານໄວ້ຕາມພື້ນດິນ ຫຼືຕາມບ່ອນຕ່າງໆ ເພື່ອຈະໃຫ້ພວກເຜດມາຮັບເອົາຂອງອຸທິດໃຫ້ໄດ້ງ່າຍໆ ໂດຍບໍ່ຕ້ອງມີພິທີຫຍຸ້ງຍາກຫຍັງຫຼາຍ ສຳເລັດພິທີອຸທິສຜົລບຸນສົ່ງໄປໃຫ້ເຜດແລ້ວ ຊາວບ້ານກໍຈະນຳອາຫາຣທີ່ກຽມໄວ້ສ່ວນໜຶ່ງ ໄປຕັກບາດແລະ ຖວາຍທານແດ່ພຣະສົງຄ໌ ສາມະເນນ ເຊິ່ງຈະມີການໄຫວ້ພຣະຮັບສິລ, ຖວາຍທານ, ຟັງເທສ ສະຫລອງ 1 ກັນ, ຄາຣະວະ ແລະ ຮັບພອນ ຢາດນຳ້ອຸທິສສ່ວນບຸນກຸສົລໄປຍັງເຜດຜີ ຫຼືຍາດຕິພີ່ນ້ອງທີ່ລ່ວງລັບໄປແລ້ວ ແລະ ແຜ່ເມຕຕາໃຫ້ແດ່ສັພສັຕທັງຫຼາຍທັງປວງ ກໍເປັນອັນສຳເລັດພິທີບຸນຫໍ່ເຂົ້າປະດັບດີນມາຈົນເຖີງທຸກວັນນີ້.

ທີ່ມາຂອງບົດຄວາມ ແລະ ຮູບພາບໂດຍ: ອ.ສຸຈິນໂນທັມມະສາກະຍະມຸນີສີສຸທັມມະຣາຊາ ພິກຂຸ
ແລະ ລາຍການ ທັມມະທານ

ສິ້ນ ແລະ ກຸລະສະຕີ.

ສິ້ນ ແລະ ກຸລະສະຕີ.

 ຈະເວົ້າໄປສໍາຫລັບແມ່ຍິງລາວເຮົາ ສິ້ນຖືວ່າລວມເປັນເສື້ອຜ້າອາພອນຫລັກ ຂອງພວກເຮົາ ທີ່ບົ່ງບອກຕົວຕົນຂອງຜູ້ສວມໃສ່ ໄດ້ເປັນຢ່າງດີ.

“ຢາກຮູ້ວ່າຜູ້ຍິງງາມໃຫ້ເບິ່ງທີ່ຫນ້າ ແຕ່ຖ້າຢາກໄດ້ພັນລະຍາ ໃຫ້ເບິ່ງທີ່ສິ້ນ ແລະ ການແຕ່ງຕົວ”

ຄຳກ່າວນີ້ຍັງຄົງນິຍາມ ຄວາມຫມາຍຂອງສິ້ນ ກໍ່ຄຶການແຕ່ງຕົວຂອງແມ່ຍິງ ໄດ້ດີຢູ່ສະເຫມີ.

ໃນອາດີດ ຜູ້ຍິງຈະມັກນິຍົມກັນ ຕັດ-ຍິບ ສີ້ນໄວ້ ສຳຫລັບສວມໃສ່ດ້ວຍຕົວເອງ ໂດຍຫລັກໆຈະແບ່ງອອກເປັນສອງແບບໃຫຍ່ໆ ເພື່ອໃຫ້ເຂົ້າກັບ ກາລະ-ເທສະ ກໍ່ຄຶການໃສ່ຢູ່ບ້ານ-ເຮືອນ ກໍ່ຈະນຸ່ງສີ້ນທີ່ແພຝ້າຍທຳມະດາ ບໍ່ມີລວດລາຍ ອິຫຍັງຫລາຍ ແລະ ອີກແບບຫນຶ່ງກໍ່ຄຶ ໄວ້ໃສ່ສຳຫລັບອອກງານສັງຄົມ ຫລື ໃສ່ໄປເຮັດວຽກ-ເຮັດການ ກໍ່ຈະມີຄວາມປານີດຫລາຍຂື້ນ ບໍ່ວ່າຈະເປັນເລື່ອງແຜ່ນແພ, ລວດລາຍຕົກແຕ່ງ, ການເພີ້ມສີສັນ ລວມເຖີງຄຸນະພາບຂອງເນື້ອຜ້າ ທີ່ຈະມີລາຄາສູງຂື້ນ. ດັ້ງນັ້ນການຕໍ່າຜ້າ-ຕໍ່າສິ້ນ ໃນສະໄຫມກ່ອນ ນັ້ນຖືເປັນຫນ້າທີ່ຂອງລູກຜູ້ຍິງ ໂດຍທຸກໆ ບ້ານ-ເຮືອນ ມັກຈະປູກຝັງໃຫ້ລູກສາວຂອງຕົນ ຮູ້ຈັກກັບງານສິລະປະໃນດ້ານນີ້, ສໍາຫລັບບາງຜືນອາດຈະໃຊ້ເວລາເຖີງຫລາຍເດືອນ ຫລືອາດເປັນປີ ຈຶ່ງຈະສຳເລັດ ຂື້ນຢູ່ກັບຄວາມສວຍງາມຂອງລວດລາຍໃນການຕໍ່າ ສະນັ້ນເມື່ອຮອດມື້ໃສ່ອອກງານ ຜູ້ໃດທີ່ນຸ່ງສິ້ນແພທີ່ງົດງາມ ຢ່າງພິຖີພິຖັນນັ້ນ, ເມື່ອຜູ້ອື່ນມາພົບເຫັນກໍ່ເປັນທີ່ຖືກກ່າວເຖີງ ແລະ ຍົກຍ້ອງຊົມເຊີຍ.

ໃນດ້ານສີມືການຕໍ່າສິ້ນ ທັ້ງນີ້ໂຕສິ້ນເອງ ຈະບົ່ງບອກເຖີງຄວາມເປັນ ກຸລະສະຕີ ໃນເລື່ອງຄວາມປານີດ, ບັນຈົງ ໃນດ້ານງານສີມື, ຄວາມສຸຂຸມ ແລະ ການມີສະມາທິ ອີກທັງຍັງບົ່ງບອກເຖີງຖານະຕໍາແຫນ່ງທາງດ້ານສັງຄົມອີກດ້ວຍ ດັ່ງຄໍາບູຮານເພີ່ນມັກກ່າວວ່າ: “ສຳນຽງບົ່ງບອກພາສາ, ເນື້ອຜ້າບົ່ງບອກຕະກູນ” 

ສຳຫລັບອົງປະກອບຂອງສິ້ນນັ້ນ ສາມາດແບ່ງໄດ້ເປັນ 3 ສ່ວນຫລັກໆຄຶ:

1 ຫົວສິ້ນ.

2 ໂຕສິ້ນ.

3 ຕີນສິ້ນ.

 ໂດຍແພສິ້ນ ແຕ່ລະປະເພດນັ້ນຈະຖືກເອີ້ນຊື່ຕາມປະເພນີນິຍົມແຕ່ລະທ້ອງຖີ່ນ ແລະ ແຫລ່ງຕົ້ນກຳເນີດຂອງຜ້າແພ, ໂດຍປະເພດຂອງສິ້ນກໍ່ຍັງຂື້ນຢູ່ກັບຄວາມແຕກຕ່າງຂອງລາຍລະອຽດ ຂອງອົງປະກອບທັງ 3 ຢ່າງທີ່ໄດ້ກ່າວມານັ້ນ ທີ່ຈະມີຄວາມແຕກຕ່າງກັນໃນແຕ່ລະທ້ອງຖີ່ນ ເຊັ່ນ ຄວາມກວ້າງ-ຄວາມຍາວ ຂອງຕີນສິ້ນທີ່ ສັ້ນ-ຍາວ ຫລື ຄວາມແຕກຕ່າງຂອງລວດລາຍກໍ່ສາມາດເວົ້າໄດ້ວ່າເປັນໂຕແບ່ງລັກສະນະຂອງສິ້ນໄດ້.

ບໍ່ວ່າຈະເປັນສິ້ນປະເພດໃດໆ ການເລືອກແພຜ້າສິ້ນ ຕ້ອງຄຳນຶງເຖີງຮູບຮ່າງ ຂອງຜູ້ຈະສວມໃສ່ໂດຍຕ້ອງມີຄວາມກວ້າງທີ່ພໍດີກັບຄວາມສູງ ແລະ ມີຄວາມຍາວທີ່ພໍດີກັບຊ່ວງຂອງລຳໂຕ ເພື່ອຄວາມເຫມາະສົມ ແລະ ງົດງາມ.

ທ້າຍນີ້ ຫວັງວ່າທຸກໆທ່ານຈະໄດ້ຄວາມຮູ້ກ່ຽວກັບສິ້ນໄປກັນພໍສັງເຂບຈາກບົດຄວາມນີ້.

ທີ່ມາຂອງບົດຄວາມ: Mercigod.com

ຫວນຄືນເບິ່ງນ້ຳຖ້ວມເມືອງວຽງຈັນ ເມື່ອ 52 ປີທີ່ແລ້ວ.

ເປັນເຫດການອຸທົກກະໄພຫນຶ່ງ ທີ່ໄດ້ນຳຄວາມເສຍຫາຍຢ່າງໃຫຍ່ຫລວງມາສູ່ປະຊາຊົນຊາວນະຄອນຫລວງວຽງຈັນ ຂອງພວກເຮົາ.

ກ່ອນປີ 1966 ຄັນຄູອ້ອມວຽງຈັນມີຄວາມສູງພຽງລະດັບ 12 ແມັດ ໂດຍສະເລ່ຍເທົ່ານັ້ນ, ແຕ່ວ່າເຫນືອ ເກົ້າລ້ຽວຂື້ນໄປ ຈະບໍ່ມີຄັນຄູກັ້ນນໍ້າ, ໃນປີນັ້ນ ລະດັບນໍ້າຂອງຂື້ນແມ່ນສູງເຖິງ 12.71 ແມັດ (ເຊິ່ງເທົ່າກັບ ລະດັບ 13.71 ແມັດ ໃນລະບົບວັດແທກນໍ້າໃນປັດຈຸບັນ) ຈຶ່ງເຮັດໃຫ້ທົ່ວບໍລິເວນນະຄອນຫລວງວຽງຈັນ ແລະ ເຂດອ້ອມແອ້ມ ຖືກນ້ຳຖ້ວມເຕັມໄປຫມົດ.

ນ້ຳຂອງໄດ້ລັ່ງເຂົ້າມາທາງເກົ້າລ້ຽວ ກ່ອນຈະລົງມາເຂົ້າເຂດ ເດີ່ນບິນສາກົນວັດໄຕ, ແລ້ວລົງມາໃສ່ຄຸ້ມຫນອງດ້ວງ, ຈາກນັ້ນໄດ້ແບ່ງນ້ຳອອກເປັນ 2 ສາຍ:

- ສາຍ 1 ໄຫລລົງໃສ່ແມ່ນໍ້າປ່າສັກ ລົງມາຮ່ອງທອງ, ຫັດສະດີ, ຕະຫລາດເຊົ້າ ໄປຕາມຫນອງຈັນ ລົງໃສ່ ສາລາແດງ, ໂພນສະຫວັນ ໄປອອກໃສ່ ປາກຫ້ວຍຂາວ ແລະ ທ່າເຮືອຫລັກສີ່.

- ສາຍ 2 ໄດ້ໄຫລໄປຕາມຮ່ອງຄ້າ, ທົ່ງຂັນຄໍາ, ທົ່ງຕູມ ໄປລົງໃສ່ ຮ່ອງແຊງ ເຂົ້າໄປບຶງທາດຫລວງ ແລະ ສ່ວນຫນຶ່ງໄຫລໄປຫ້ວຍຫມາກຮຽວ ແລ້ວອອກສູ່ແມ່ນ້ຳຂອງ.

ເມື່ອກັບມາເວົ້າເຖິງສາເຫດ ເມື່ອລະດັບນ້ຳຂອງສູງຂຶ້ນເລື້ອຍໆ ຄັນຄູຕ້ານນ້ຳແຄມຂອງ ກໍ່ຮັບບໍ່ໄດ້ ຈຶ່ງເຮັດໃຫ້ນ້ຳຂອງຫລັ່ງໄຫລເຂົ້າມາຖ້ວມ ແລະ ເກືອບຫມົດຕົວເມືອງນະຄອນຫລວງວຽງຈັນ ຕົກຢູ່ໃຕ້ນ້ຳ ເປັນເວລາ 1 ອາທິດ ເພາະລະດັບຄວາມສູງ ຂອງພື້ນທີ່ເມືອງວຽງຈັນ ແມ່ນຢູ່ໃນລະດັບ 168-170 ແມັດ (ສູງກວ່າລະດັບນ້ຳທະເລ), ຕະຫລາດເຊົ້າສູງຢູ່ໃນລະດັບ 170 ແມັດ, ໃນເຂດເມືອງເກົ່າສູງຢູ່ໃນລະດັບ 168 ແມັດ, ເຂດບ້ານຝາຍສູງຢູ່ໃນລະດັບ 171 ແມັດ (ສູງກວ່າລະດັບນ້ຳທະເລ), ສ່ວນລະດັບນ້ຳຂອງຂື້ນເວລານັ້ນແມ່ນ 171.10 ແມັດ.

(ທ່ານສາມາດເບິ່ງໃນຮູບແບບຂອງວີດີໂອໄດ້ຕາມລຸ່ມນີ້)

ແລະ ນີ້ເປັນເຫດການພຽງບາງສ່ວນ ທີ່ທາງເຮົາໄດ້ນຳມາເຜີຍແຜ່ໃຫ້ຜູ້ອ່ານໄດ້ຮັບຮູ້ ເຖິງເຫດການອຸທົກກະໄພໃນຄັ້ງນັ້ນ. 

ທີ່ມາຂອງບົດຄວາມ: ວາລະສານ ຄວາມເປັນມາ ຂອງນະຄອນຫລວງວຽງຈັນ (ເຫລັ້ມທີ 4)
ທີ່ມາຂອງຮູບພາບ: www.flickr.com
ທີ່ມາຂອງວີດີໂອ: https://www.youtube.com/watch?v=RevQiXNW-Ts

ຄວາມເປັນມາຂອງຫລາເຂັນຝ້າຍ.

ຫລາເຂັນຝ້າຍ.
ໃນສະໄໝກ່ອນແຕ່ ປູ່-ຍ່າ, ຕາ-ຍາຍ ຂອງເຮົາ ດໍາລົງຊີວິດ ດ້ວຍການໃຊ້ ເຄື່ອງນຸ່ງແພ ທີ່ຜະລິດດ້ວຍມື ແລະ ເພື່ອໃຫ້ມີຄວາມອົບອຸ່ນດີ ຈຶ່ງໄດ້ນໍາໃຊ້ ດອກຝ້າຍມາ ອີ້ວ, ມາດີດ, ມາລໍ້ ໃສ່ໄມ້ເຮັດເປັນກົມໆ ເຊຶ່ງເພີ່ນເອີ້ນ ວ່າ ”ລໍ້ຝ້າຍ” ຈາກນັ້ນ ຈຶ່ງໃຊ້ໂດຍເອົາໄມ້ມາປະກອບເຮັດເປັນຫລາ ເພື່ອເຂັນຝ້າຍນັ້ນໃຫ້ເປັນເສັ້ນ, ແລ້ວໄປນໍາໃຊ້ຕໍ່າຫູກ ເປັນແຜ່ນແພຊະນິດຕ່າງໆ ສະນັ້ນ ກ່ອນຈະເຮັດເປັນແພ, ເປັນສີ້ນ… ຈະຕ້ອງມີໄດເຂັ້ນຝ້າຍໃສ່ໃນຫລານຳ.

Source: bhukram

ອຸປະກອນ ໃນການເຮັດປະກອບມີ:

1. ພ້າ

2. ສີ່ວ

3. ໄມ້ໄຜ່ (ເພື່ອເຮັດໃບຫລາ)

4. ເຫລັກໃນແຫລມ ຍາວປະມານ 25 ຊມ

5. ໄມ່ໄລ່ນ້ອຍ (ເພື່ອເຮັດກໍ້ໃນ)

6. ສາຍຝ້າຍ (ເພື່ອເຮັດສາຍຫລາ)

7. ຂີ້ສູດ (ເພື່ອໄວ້ຮຸກສາຍຫລາ)

8. ໄມ້ຈິງ (ເພື່ອໄວ້ເຮັດ ເສົາ, ຄານ, ເສົາຫູແບ້)

9. ນອກຈາກນີ້ຍັງຈະຕ້ອງມີ ເລື່ອຍ, ຄ້ອນຕີ ແລະ ເຫລັກຕາປູ ເພື່ອຄວາມສະດວກໃນການເຮັດ.

Source: misterworker

ຂັ້ນຕອນໃນການເຮັດ:

ກ່ອນອື່ນໝົດ ເຮົາຕ້ອງເຮັດເສົາກ່ອນ ແລ້ວກໍ່ເຮັດຄານ, ເຮັດແກນຫລາ, ໃສ່ໄນຫລາ, ໃສ່ໃບຫລາ ແລ້ວກໍ່ໃສ່ສາຍຫລາ ຈາກນັ້ນເຮົາກໍ່ໃສ່ມືຫລາ ເປັນອັນວ່າສຳເລັດ.

ຂໍຂອບໃຈ ບົດຄວາມດີໆທີ່ຂຽນຂື້ນມາເຜີຍແຜ່ໂດຍ: ອາຈານ ບຸນວຽງ ວົງສົມພອນ

ແລະ ຂໍ້ມູນຈາກ: ບ້ານ ເລົ່າຄໍາ, ເມືອງເຟືອງ ແຂວງ ວຽງຈັນ, ປີ 2007